KENT GÜNDEMİNE BAKIŞ / EKİM 2023 atanarak45 2021 yılı için yaklaşık 35 bin öğretmen ataması gerçekleşti. 2022 yılında da benzer biçimde ve yalnızca 34 bin öğretmen atanmış olup hem 2021 hem de 202246 yılı atamaları son 10 yılın ortalaması olan 40 bin 375’in altında kalmıştır. Öte yandan, MEB İdare Faaliyet Raporu öneri ve tedbirleri arasında47 “Ücretli öğretmenlerimizin ücretlerinin iyileştirilmesi ve ücretli öğretmen oranının azaltılmasına yönelik çalışmaların sürdürülmesi” gündemi bulunmasına karşın, Türk Eğitim-Sen verileri48 2020-2021 eğitim-öğretim yılında 69.326, 2021-2022 yılında ise 85.513 ücretli öğretmenin görev yaptığını ortaya koydu. MEB 2019-2023 Stratejik Planı’nda49 ‘zayıflıklar’ arasında sayılmasına rağmen ücretli öğretmen sayısı her geçen yıl artış göstermekte, eğitim sistemi için en kronik sorunların başında gelmeye devam etmektedir. Bunlarla birlikte, ERG’nin 2022 Eğitim İzleme Raporu’na50 göre, öğretmen sayısındaki artışın öğrenci sayısındaki artışın altında kalması sebebiyle anaokulu ve anasınıfı kademelerinde öğretmen başına düşen öğrenci sayısında artış yaşanmış oldu. Anasınıfları öğretmen başına düşen öğrenci sayısının en yüksek olduğu kurum türü olurken anasınıflarını ilkokul ve ortaöğretim kurumları takip etti. ZORUNLU EĞİTİMİN MALİYETİ Eğitim toplumsal dönüşüm ve refaha yönelik en güçlü yatırım araçlarından biri olmasına rağmen eğitime erişimin önündeki engellerin başında yoksulluk ve düşük refah seviyesi gelmekte. Başta az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler olmak üzere, dünyanın birçok yerinde yoksulluğa maruz kalan çocuk sayısı özellikle pandemi ile birlikte büyük artış gösterdi. Derinleşen yoksulluk düşük ve orta gelişmişlik düzeyindeki ülkelerde pandemiden önce %57 civarında seyreden öğrenme yoksulluğunu pandemi sonrasında %70 düzeyine yükselterek51 kitlesel öğrenme kayıplarına yol açtı, okul terklerini kaçınılmaz hale getirdi. Benzer süreçler Türkiye’de de deneyimlenmiş olup çocuk yoksulluğu önce pandemi, sonrasında ise ekonomik krizle ivme kazandı. Yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı ile mücadele eden aileler temel ihtiyaçların yanı sıra eğitim ve sağlık harcamalarından vazgeçmeyi bir öncelik haline getirmek durumunda kaldılar. Eğitimden kopma riskini telafi edecek yeteri önlem alınmadığı sürece, başta kız çocukları, engelli çocuklar ve mültecilerin oluşturduğu kırılgan gruplar olmak üzere, binlerce çocuk ekonomik gerekçelerle okul terkine başvurmak zorunda kalmaya devam edecek. 45 46 47 48 49 50 51 MEB (2022, 31 Ocak). Eğitim ailesine 15 bin yeni öğretmen katıldı. Ekim 2022, http://www.meb.gov.tr/egitim-ailesine-15-bin-yeni-ogretmen-katildi/haber/25154/tr MEB SGB, 2022 YILI İDARE FAALİYET RAPORU, Şubat 2023. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_05/28173625_MEB_2022_Faaliyet_Raporu-son.pdf MEB SGB, 2022 YILI İDARE FAALİYET RAPORU, Şubat 2023. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_05/ 28173625_MEB_2022_Faaliyet_Raporu-son.pdf Türk Eğitim-Sen (2022, 25 Mayıs). Ücretli öğretmen sayısı zirve yaptı. Ekim 2022, https://turkegitimsen.org.tr/ucretli-ogretmen-sayisi-zirve-yapti/ MEB SGB, 2019-2023 Stratejik Plan, Ankara 2019. https://www.meb.gov.tr/stratejik_plan/ Eğitim Reformu Girişimi (ERG), Eğitim İzleme Raporu 2022. https://www.egitimreformugirisimi.org/egitimizleme-raporu-2022/ Gazete Duvar, Aslıhan Aykaç, “Yoksulluk, Eğitim, İstihdam: Kısır Döngüden Nasıl Çıkmalı?”, Kasım 2022. https://www.gazeteduvar.com.tr/yoksulluk-egitim-istihdam-kisir-donguden-nasil-cikmali-makale-1590505 12