KENT GÜNDEMİNE BAKIŞ / EKİM 2023 liyetler sebebiyle birçok ailenin çocuğunun beslenme çantasını dolduramaması veya okul harçlığı verememesi kaçınılmaz görünmekte. Yoksul hanelerdeki çocukların okulda aç kalacakları gerekçesiyle devamsızlık yapmaktan geri durmamaları ise hiç istenmeyen ama kaçınılmaz olan bir diğer sonuç. Eğitim-Sen Eğitimin Durumu raporunda92 ‘Türkiye’de çok sayıda öğrencinin okula kahvaltı yapmadan gittiği, yine birçok öğrencinin de okulda yemek yemeden günü tamamladığı’ vurgusu yeralırken, Derin Yoksulluk Ağı’nın bulgularına göre93 de, ekonomik sebeplerle yeterli gıdaya erişemeyeceğine dair kaygı taşıyanların oranı %23, öğün atlamak zorunda kalanların oranı %13’tür. Bu ve benzeri birçok araştırma, her geçen gün artış gösteren gıda enflasyonunun gıdaya erişim olanaklarını güçleştirmesi karşısında birçok hanenin ekonomik krizle baş etme stratejilerinden biri olarak öğün atlama ve öğün birleştirmeye başvurduğuna işaret etmekte. Bu durum ise sağlıklı gıdaya erişmek konusunda en kırılgan grup olan çocukların beslenmesine çok acil müdahale gerektiğine, dünya genelinde birçok ülkede uygulanan ve en ivedi ihtiyaç olan okul yemeği programının (OYP) acilen uygulamaya geçirilmesi gerektiğine işaret etmekte.94 Her eğitim öğretim dönemi başında uzmanlar ve eğitimciler tarafından yüksek sesle dile getirildiği gibi, ekonomik krizin faturasının çocuklara kesilmemesi, akranlarıyla aralarında sınıfsal ayrımlar yaşamamaları ve devamsızlık ya da okul terki sorunlarının ortadan kaldırılması için kamusal yatırımların bu alanda önceliklendirilmesi gerektiğinin altını çizmekte fayda var. Okulu evine yürüme mesafesinde olmayan öğrencilerin servis ya da toplu taşıma kullanarak okula ulaşmak gibi bir zorunluluğu da bulunmakta. Ancak artan yakıt ve oto bakım fiyatları sebebiyle servis ücretlerinde de ciddi bir maliyet artışı yaşandı. İstanbul’daki okul servis taşıtlarında 11 Ağustos 2023 tarihinden itibaren geçerli olan yeni ücret tarifesi önceki yıla göre %65 zamlandı.95 Bir önceki eğitim öğretim yılı ikinci dönemi 792 TL olan 0-1 km’lik mesafe ücreti bu sene 1.300 TL’ye yükseldi. Yine bir önceki eğitim öğretim yılı ikinci dönemi 3.485 TL olan en kısa mesafe yıllık ücreti bu yıl 11.310 TL’ye çıkarken, 8.364 olan en uzun mesafe yıllık ücreti bu yıl 26.465 TL’ye yükseldi. Belirtmek gerekir ki okul öncesi, ilkokul ve ortaokul düzeyi için bu ücretlere ayrıca %35 rehber personel ücreti eklenmektedir; nitekim öğrencilerin taşıta biniş ve inişlerinde yardımcı olan rehber personelin bulundurulması zorunludur. Pek çok ailenin standartların da üzerinde talep edilen bu ücretleri ödemek yerine, çocuğunu okula (bütçesinin durumuna göre) yürüyerek, toplu taşımayla ya da kendi özel aracıyla götürmeyi tercih ettiği bilinmektedir. 92 93 94 95 Eğitim Sen. (2022). 2022/2023 Eğitim Öğretim Yılı Başında Eğitimin Durumu. Eylül 2022. https://egitimsen.org.tr/2022-2023-egitim-ogretim-yili-basinda-egitimin-durumu/ Derin Yoksulluk Ağı (2022), “Çocuklukta Kronik Yetersiz Beslenmenin Sonuçları”; https://derinyoksullukagi.org/wpcontent/uploads/2022/05/Bilgi-notu-C%CC%A7ocuklarda-Yetersiz-Beslenme.pdf İPA, Kent Gündemine Bakış: Gıda Krizinde İlk Kurtarılacaklar: Çocuklar ve Okul Yemeği Programları, Ekim 2022. https:// ipa.istanbul/wp-content/uploads/2022/10/KENT-GUNDEMI-2022-10-COCUK-OKUL-GIDASI.pdf İBB, Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü, Okul Servis Taşımacılığı Ücret Tarifeleri. https://tuhim.ibb.gov.tr/ucret-tarifeler/ 22