Çizelge 1: Dört Kişilik Ailenin Açlık ve Yoksulluk Sınırı (TL/Ay)* Yetişkin Erkek Gıda Harcaması Eylül 2022 2.187,42 Aralık 2022 2.451,55 Ağustos 2023 3.652,83 Yetişkin Kadın Gıda Harcaması 1.735,46 1.951,20 2.993,12 3.246,01 15–19 Yaş Grubu Çocuk Gıda Harcaması 2.157,42 2.421,55 3.604,08 3.952,17 4–6 Yaş Grubu Çocuk Gıda Harcaması 1.164,88 1.306,27 1.947,99 2.131,26 7.245,18 8.130,57 12.198,04 13.334,13 23.599,93 26.483,94 39.733,03 43.433,65 Açlık Sınırı (4 Kişilik Ailenin Gıda Harcaması) Yoksulluk Sınırı (4 Kişilik Ailenin Toplam Harcaması) Eylül 2023 4.004,67 * Harcama tutarları, yuvarlama nedeniyle, toplamda farklı olabilmektedir. TÜRK-İŞ’in verilerine göre “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Eylül 2023’te şu şekildedir: ● Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 9,31 oranında gerçekleşti. ● Sekiz aylık değişim oranı ise % 64,00 olarak tespit edildi. ● Son on iki ay itibariyle değişim oranı % 84,04 oldu. ● On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı ise % 106,21 olarak hesaplandı. Çizelge 2: Gıda Harcamasındaki Değişim % Bir Önceki Aya Göre Değişim Oranı Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre Değişim Oranı Son On İki Ay İtibariyle Değişim Oranı On İki Aylık Ortalamalarla Değişim Oranı Eyl’21 0,17 - Eyl’22 5,15 76,80 130,01 - Aralık’22 4,41 98,41 98,41 106,28 Eyl’23 9,31 64,00 84,04 106,21 TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Eylül 2023 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu: ● Süt, yoğurt, peynir grubunda; Bir ayda süt ortalama %8 zamlanırken, peynir fiyatı sınırlı düzeyde geriledi, yoğurt fiyatı sınırlı düzeyde arttı. Yeni beslenme kalıbıyla araştırıya başlandığı Ocak 2022’den bu yana bu gruptaki ürünler 3 kattan fazla fiyat artışı göstermiştir. ● Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta; Et ve Süt Kurumu’nun (ESK), Ankara Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği bünyesinde faaliyet gösteren marketlerin bir kısmına, Nisan sonu itibariyle ithal edilmiş olan karkas etleri düşük fiyattan vermesi sayesinde dana kıyma 190 TL, kuşbaşı 210 TL’den satılmaya başlanmıştı. Bu ürünler sırasıyla bu ay 289 TL ve 329 TL’den satıldı. Bunun yanında ulusal zincir marketler ve Ankara’nın dernek üyesi olmayan ve olup da yerli et satmaya devam eden yerel marketlerinden pek çoğunda dana kıyma ortalama 330, kuşbaşı ortalama 373 TL’den reyonlardaki yerini aldı. Av yasağının sona ermesiyle hamsi 100 TL’den, en çok talep gören deniz balıkları bir ayda %5 fiyat düşüşüyle beraber tezgâhlarda ortalama 164 TL’den satılmaya başladı. Bir ayda nohut %28, yağlı tohumlar (kuruyemiş) %27, yeşil mercimek %20, tavuk yumurtası ve kuzu eti % 17, kırmızı mercimek %13, kuru fasulye % 11, dana eti %9, tavuk sınırlı seviyede zamlandı. Yeni beslenme kalıbıyla araştırıya başlandığı Ocak 2022’den bu yana balık, kuru fasulye, kırmızı