GIDA KRİZİNDE İLK KURTARILACAKLAR 10 Artan ihtiyaca paralel şekilde okul yemeği programları bugün ülke gündeminde daha çok yer kaplıyor. Bir yandan Beylikdüzü Belediyesi örneğinde olduğu gibi yerel yönetimler öğrencilere beslenme desteği sunuyor (Beylikdüzü Belediyesi, 2022). Öte yandan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) çatısı altında okullarda ücretsiz öğün konusunda farklı partiler tarafından kanun teklifleri hazırlanıyor. Eylül ve Ekim (2022) aylarında sırasıyla TİP, HDP ve CHP milletvekilleri tarafından sunulan dört ayrı kanun teklifinde ilköğretim ve ortaöğretimde ücretsiz öğle yemeği, devlet üniversitelerinde ücretsiz yemek ve vakıf üniversitelerinde yemekhane ücretlerine üst sınır getirilmesi gibi talepler yer alıyor.5 Önceliklendirme Sorunu OYP konusunda yapılmış en kapsamlı raporlardan 2011 tarihli araştırmada aktarılan, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan üst düzey yetkililerin “Mesele kaynak yokluğu değil kaynakların yeniden dağıtımıdır” sözü, konunun bir önceliklendirme ve siyasi mesele olduğunu gösteriyor (Candaş, A., Akkan, B.E., Günseli, S., Deniz, 2011). Kaynakların kullanımı konusunda da maalesef araştırmalar pek verimli bir tablo sunmuyor. Türkiye ve Avrupa’da sosyal transfer6 öncesi ve sonrası çocuk yoksulluğunu karşılaştıran bir araştırma “Sosyal transferler sonrası durumda, transferlerden önceki duruma göre çocuk yoksulluğundaki azalma oranının en düşük olduğu ülke Türkiye’dir” tespitinde bulunuyor. Bu tespit ışığında “Türkiye’de çocuklara yönelik olarak uygulanan sosyal transferlerin hedef kitleye ulaşmada göreceli olarak başarısız olduğu” ve “bu konuya politika oluşturma ve uygulama sürecinde önceliğin verilmediği” rahatlıkla vurgulanabilir (Tekdemir ve Yılmaz, 2020). 5 6 TİP İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil, HDP İstanbul Milletvekili Saruhan Oluç ve İzmir Milletvekili Serpil Kemalbay Pekgözegü ile CHP Muğla Milletvekili Süleyman Girgin tarafından sunulan kanun teklifleri sırasıyla: https://www2.tbmm.gov.tr/d27/2/2-4600.pdf; https://www2.tbmm.gov.tr/d27/2/2-4602 pdf; https://www2.tbmm.gov.tr/d27/2/2-4616.pdf; https://www2.tbmm.gov.tr/d27/2/2-4638.pdf. “Sosyal transfer harcamaları devletin, bütçeden belli kesimlere yönelik yapılan transfer ödemelerini ifade eder. Bu harcamalar, kendi ellerinde olmayan nedenlerle yoksulluğa düşen, gelir yetersizliğinden veya yokluğundan dolayı değişik derecelerde yardıma muhtaç hale gelen kişilere devlet bütçesinden yapılan ve çoğu kez karşılıksız olan maddi desteklerdir” (Kızıler, 2017).