4+4+4e geçtikten sonra ilimizde de tüm illerde olduğu gibi belli okullar değişti. Bu da bizim ilimizde sizin de bildiğiniz hat boyunca bir okul ilkokul, bir okul ortaokul şeklinde belirlendi. Bununla birlikte taşımalıya dönüştüğü için de devlet taşımalı olan yerlerin bir öğün öğle yemeğini ücretsiz karşılıyor. Tabi bu süreç birdenbire yemek şekline gelmedi. 2001’de ben başladığım zamanlarda hazır paketli ve çoğu şekerli gıdalardı. Mesela helva, ekmek ve yanında reçel vardı. İlk öyle bir süreçti. Biz o zaman çocuğa sadece karbonhidrat yüklemek adına işte şunları verelim demenin çok sağlıksız olduğunu acı şekilde yaşadık. Şöyle, ilk çalıştığım okulda bir çocuk gizli bir şeker hastasıymış. Çocukta kriz şeklinde çıktı. Çocuk okulda besleniyor. İşte bir ay iki ay neyse bir süre sonra çocukta kriz şeklinde çıkıyor. Aşırı şeker yüklemesinden. Yani yemek oluncaya kadar böyle süreçlerden geçti.

Şimdi eksikleri var mı? Var. Şöyle söyleyebiliriz, tek tip yemek çıkması. İlkokuldan itibaren lise sona kadar. 6 yaşından 18 yaşına kadar çocuğa tek tip yemek çıkması. Bir sıkıntı. Bir başka sıkıntı devletin belirlediği bir rakam var. Bu rakama göre yemek çıkıyor. O ihale süreci baştan yapılıyor. 2023-2024 öğretim yılının başından yapılıyor. O rakam değişmiyor. Bu değişmediği zaman da şöyle bir şey, ülkemizde yaşanan enflasyon açığının katlanması neye sebep oluyor? İlk başta çıkarılan yemekle dönem sonu çıkan yemek arasında kalite ve miktar farkı oluyor. Cumhurbaşkanı bir konuşmasında tam hatırlamıyorum ama yaklaşık 1 milyon civarı öğrenciye biz ücretsiz yemek zaten veriyoruz dedi. Doğru. Yanlış bilmiyorsam 800.000’e yakın öğrenci. Ama bunlar taşımalı öğrenciler. Devlet, siz artık bu köyde değil şu köyde okumak zorundasınız dediği öğrencilere, taşımalıyı mecbur tuttuğu için yemeği vermek zorunda. Yol da dahil. Yolu da vermek zorunda. Devlet çünkü sizi kapınızın önündeki okuldan alıp başka bir yere veriyor.

Yani normalde bir yemek ihalesi yapmak zorundadır. Çocuklara belirler, diyelim ki bizim 3500 tane taşımalı eğitim yapan öğrencimiz var. Şu köylerde, hani yol masrafı da olacağı için onları belirler. Der ki 3500 öğrenci şu mesafelerde. Bunlara da sıcak yemek, şu protein değerleri baz alınarak yemek, işte üç çeşit olacak şu olacak bu olacak şeklinde ihaleye sunar.Ama bir öncekinde dediğim gibi Milli eğitim bunu ihale etmeden, çünkü verilecek rakam şeydi. Biz bunu alabiliriz diye Valilikle birlikte çözdüler.

Ya çocuk şöyle, benim ilk çalıştığım dönemle şu süreç arasında hem şey olarak farklılıklar var yemeğin çeşitliliği olarak, hem de biraz o bölgeyle bu bölge arasında farklılıklar var. İnanın o yemeği beğenecek çok çocuk var. Ama bunun yanında onu beğenmeyecek çocuklar da var.

Geniş bir yelpazeden bahsediyoruz. Çeşit olarak iyi, üç çeşit olarak çıkması iyi. Çocuklara yönelik biraz düşünülmesi iyi. Ama bir anne yemeği kadar ya da sıcak bir şey yemeği kadar olmaması kötü. Ve dediğim gibi dönemin başıyla sonu arasında inanın çok fark var.

Çözüm önerisi kesinlikle bir, şunun altını çizmek isterim. Taşımalı ya da taşımasız, talep eden öğrencilere, veli ya da öğrencilere kesinlikle bir öğün ücretsiz olmalı. Devlet tarafından karşılanmalı. Ama bu biraz okulun özel yapısına, yani özel yapısı derken ilkokul, ortaokul, lise. Bunu biraz göz önüne alarak, çocuğun yaş grubuna ve çocuğun yaş grubuyla birlikte aslında ortaya çıkıyor. İlkokul çocuğuna da atıyorum 100 gr veya bir kâse çorba, lisedeki 18 yaşında 1.90 boyundaki çocuğa da.

Bunlar göz önüne alınarak bir şey yapılmalı. İlkokul çocuklarına biraz daha severek yiyebileceği şeyler olmalı. Haftada bir gün de olsa çocuklara, onları cezbeden, hani popüler kültürde de televizyonun şunun bunun gözüne soktuğu yiyecekler vardır ya. Pizzadır, hamburgerdir, patates kızartmasıdır. Bunlar olmalı. Çünkü onun yokluğunu, yoksunluğunu çekiyor çocuklar. Görüyorum. Çünkü artık hani sağlıksız olması bir yana ama birtaraftan da psikolojik birsağlıksızlık yaşıyor. Çünkü hiç yememiş çocuk. Hiç hayatında yememiş. Bu çeşitlilik olmalı. Dediğim gibi, çocukların yaş şartı dikkate alınmalı, biraz da bölgesel şeyler dikkate alınarak verilebilir.