KENT GÜNDEMİNE BAKIŞ / EKİM 2023 ortaya koyuyor. Ülkemizde okullaşma oranlarının diğer seviyelere göre nispeten daha yüksek seyrettiği ilkokul ve ortaokul düzeyindeki 6-15 yaş arasındaki her öğrenciye yapılan kümülatif harcama da 50 bin ABD dolarının altında seyrederken OECD ülkeleri genelinde bu rakam 112 bin ABD doları civarında gerçekleşti.18 Okul öncesi eğitimde çocuk başına yapılan yıllık harcama da yine OECD ülkelerinde ortalama 10.200 ABD doları civarında iken Türkiye’de bu rakam 5.000 ABD dolarının altına düştü.19 Kamu yatırımlarında eğitim alanına ayrılan pay düşüş eğiliminden kurtulamadığı gibi, eğitimi, “anayasal hak olarak parasız sağlanması gereken bir kamu hizmeti” olmaktan çıkarmış durumda. 2023 yılı için öngörülen bütçenin de, okul ve derslik sayılarının artırılarak derslik başına düşen öğrenci sayısının azaltılması, var olan okul binalarının yenilenmesi, ücretli öğretmen güvencesizliğine son verilerek sistemin ihtiyacı kadar öğretmen ataması yapılması, başta yoksul ailelerin çocukları olmak üzere öğrencilerin beslenme, ulaşım, barınma gibi en temel ihtiyaçlarının giderilmesi gibi çözüm başlıklarına yeterli gelmeyeceği çok aşikar görünmekte. Örgün Eğitim Verileri ve Okullaşma Oranları Milli Eğitim Bakanlığı örgün eğitim istatistiklerine göre;20 2022-2023 eğitim-öğretim yılında okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde örgün eğitimde toplam 19 milyon 904 bin 679 öğrenci örgün eğitim aldı. Toplam 75 bin 19 eğitim kurumu içinde devlete ait okul sayısı 60 bin 734 (%81) iken, özel okulların sayısı 14 bin 281 (%19)’dir. Devlet okullarında okuyan öğrenci sayısı 15 milyon 887 bin 296 (%80), özel okullarda okuyan öğrenci sayısı 1 milyon 670 bin 729 (%8) oldu. Kademeler karşılaştırıldığında oransal olarak özel okul sayısının en yüksek olduğu kademenin okul öncesi eğitim olduğu göze çarpıyor. Okul öncesindeki 18.244 okulun 11.716’sı (%64) kamu kurumu iken, 6.628’i (%36) özel okullardır. Bu alanda kamu yatırımlarının kısıtlı gerçekleşmesi ve sektörün yoğunlukla ticari kurumlara devredilmiş olmasından hareketle, okullaşma oranlarının en düşük seyrettiği kademenin okul öncesi olması da pek şaşırtıcı görünmemektedir. Okullaşmanın okul öncesi kademesine kıyasla zorunlu eğitim seviyesinde çok daha başarılı gerçekleştiği görülmekte. İlkokul çağındaki çocukların %93,85’i, ortaokul çağındaki çocukların %91,21’i okula gitmekte ve kız çocukları ile erkek çocuklar arasında belirgin bir farklılaşma görülmemekte. Ortaöğretime geçildiğinde ise okullaşma oranı %91,70’e düşüyor. Bununla birlikte, toplumsal cinsiyete dayalı farklılaşmanın diğerlerine göre daha belirgin olduğu kademeler, önceki yıllarda da olduğu gibi, okulöncesi eğitim ve ortaöğretim oldu. Ortaöğ- 18 OECD, Education at a Glance 2023. https://www.oecd.org/education/education-at-a-glance/ 19 A.g.e. 20 MEB, 2022-2023 Örgün Eğitim İstatistikleri, 29 Eylül 2023. http://sgb.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=508 6